در برابر نور
سایهها الظلال
چهرههایی که سنتها آنان را دشمنان نور به یاد میآورند: وسوسهگر، ستمگران، خیانتکاران، و کشندگان پیامبران و خاندانشان. هر یک در کنار کسی آمده است که با او دشمنی کرد، و برای هر یک نشان داده میشود که کدام سنتها محکومش میکنند و کدام دربارهٔ او خاموشاند.
سنی
شیعه
یهودی
مسیحی
محکوم میکند
برخی منابع
خاموش
محکوم در
آغاز
- ابلیس / شیطان از سجده بر آدم سر باز زد و سوگند خورد که فرزندان آدم را گمراه کند. در کتاب مقدس عبری، «شیطان» شاکی است، اما همچنان فرمانبر خداست.
- قابیل (قائن) برادرش هابیل را از سر حسد کشت: نخستین قتل.
- پسر نوح از سوار شدن بر کشتی سر باز زد و غرق شد (قرآن ۱۱:۴۲–۴۳). مفسران نامش را کنعان یا یام گفتهاند.
- همسر نوح قرآن ۶۶:۱۰ او را همراه با همسر لوط نمونهٔ زنی میآورد که به شوهر پیامبرش خیانت کرد. در سفر پیدایش او همراه نوح در کشتی نجات مییابد.
- نمرود پادشاهی که با ابراهیم به جدل برخاست (قرآن ۲:۲۵۸، بیآنکه نامش بیاید) و به روایت سنتهای بعدی او را در آتش افکند. سنت یهودی و مسیحی او را به بابل پیوند میدهند.
- همسر لوط در سفر پیدایش به سدوم واپس نگریست و ستونی از نمک شد؛ در قرآن از کسانی است که بر جای ماندند.
موسی و خروج
- فرعون بنیاسرائیل را به بندگی کشید، در برابر موسی ایستاد و در دریا غرق شد.
- هامان وزیر فرعون، که فرمان یافت برجی بسازد تا به خدای موسی برسد (قرآن ۲۸:۳۸). هامانِ کتاب استر مرد دیگری است.
- قارون (قورح) بر موسی شورید، یا به روایت قرآن به ثروتش مغرور شد، و زمین او را فرو برد.
- سامری هنگامی که موسی بر کوه بود گوسالهٔ زرین را ساخت (قرآن ۲۰:۸۵–۹۷). در سفر خروج سازندهٔ آن هارون است.
- بلعام (بلعم) پیشگویی که اجیر شد تا اسرائیل را نفرین کند. عهد جدید او را مایهٔ عبرت میشمارد، و مفسران او را با قرآن ۷:۱۷۵–۱۷۶ پیوند میدهند.
پادشاهان و پادشاهیها
- جالوت (جلیات) پهلوان فلسطینی که داود با فلاخن او را کشت.
- یربعام پادشاهی را از خاندان داود جدا کرد و گوسالههای زرین را در بیتئیل و دان برپا داشت.
- اخاب پادشاه اسرائیل که پرستش بعل را رواج داد و ایلیا را تعقیب کرد. قرآن ۳۷:۱۲۳–۱۲۶ از ایستادگی الیاس در برابر بعل میگوید.
- ایزابل ملکهٔ اخاب، که انبیای خداوند را کشت و قصد جان ایلیا کرد.
- آنتیوخوس چهارم اپیفانس پادشاه سلوکی که معبد را آلوده کرد و آیین یهود را ممنوع ساخت و شورش مکابیان را برانگیخت.
روزگار یحیی و عیسی
- هیرودیس کبیر فرمان کشتن کودکان بیتلحم را داد (متی ۲).
- هیرودیس آنتیپاس یحیی را به زندان افکند و فرمان داد سرش را ببرند؛ بعدها در محاکمهٔ عیسی او را استهزا کرد.
- هیرودیا همسر آنتیپاس، که مرگ یحیی را میخواست، چون او ازدواجشان را نکوهیده بود.
- سالومه دختر هیرودیا، که پس از رقصیدن برای هیرودیس سر یحیی را خواست. تنها یوسفوس نام او را آورده است.
- قیافا رئیس کهنهای که عیسی را محاکمه کرد و به پیلاطس سپرد.
- یهودای اسخریوطی شاگردی که در برابر سی پاره نقره به عیسی خیانت کرد. برخی مفسران مسلمان میگویند او شبیه عیسی گردانده شد و به جای او به صلیب کشیده شد.
روزگار پیامبر
- ابرهه در سالی که روایات سال تولد پیامبر میدانند، سپاهی همراه با فیل به سوی کعبه کشید (سورهٔ ۱۰۵).
- ابولهب عموی پیامبر و مخالف او؛ سورهٔ ۱۱۱ او را به نام نکوهش کرده است.
- امجمیل همسر ابولهب، که سورهٔ ۱۱۱ او را هیزمکش میخواند.
- ابوجهل مخالفت قریش با پیامبر را در مکه رهبری کرد؛ در بدر کشته شد.
- امیه بن خلف غلامش بلال را به سبب پذیرفتن اسلام شکنجه کرد؛ در بدر کشته شد.
- عقبه بن ابیمعیط در مکه پیامبر را میآزرد و یک بار، هنگامی که نماز میگزارد، شکمبهٔ شتری بر او افکند؛ پس از بدر اعدام شد.
- عبدالله بن اُبی سرکردهٔ منافقان مدینه، که پیش از احد مردانش را از سپاه جدا کرد.
- مسیلمه در یمامه ادعای پیامبری کرد؛ پس از درگذشت پیامبر در نبردی در همانجا کشته شد.
پس از پیامبر و کربلا
- ابن ملجم مردی از خوارج که در مسجد کوفه با شمشیری زهرآلود بر علی ضربت زد (۶۶۱ م.).
- یزید بن معاویه خلیفهٔ اموی که در روزگار او حسین در کربلا کشته شد (۶۸۰ م.) و مدینه غارت شد.
- عبیدالله بن زیاد والی کوفه که سپاه را به جنگ حسین فرستاد.
- شمر بن ذیالجوشن از فرماندهان سپاه در کربلا، که او را قاتل حسین میشناسند.
- حرمله بن کاهل او را تیراندازی دانستهاند که پسر شیرخوار حسین، عبدالله، را کشت؛ کودکی که شیعیان او را علیاصغر میخوانند.
آخرالزمان
- دجال / ضدمسیح مسیح دروغین آخرالزمان در احادیث؛ در کنار او اینجا ضدمسیحِ سنت مسیحی و ارمیلوس در برخی متون متأخر یهودی آمدهاند.
- یأجوج و مأجوج قومهای ویرانگر آخرالزمان که سدّ ذوالقرنین آنان را بازداشته است (قرآن، سورهٔ ۱۸)، و در حزقیال و مکاشفه با نام جوج و ماجوج آمدهاند.
- سفیانی به روایت اهل سنت و شیعه، ستمگری که پیش از ظهور مهدی در شام خروج میکند.
و نور میماند
نور خاموش نمیشود
«و نور در تاریکی میدرخشد و تاریکی آن را درنیافت.»
یوحنا ۱:۵ · ترجمهٔ قدیم فارسی
«کافران میخواهند تا نور خدا را به گفتار باطل … خاموش کنند و البته خدا نور خود را هر چند کافران خوش ندارند کامل و محفوظ خواهد داشت.»
قرآن ۶۱:۸ · ترجمهٔ الهی قمشهای