حدیثهای اهل سنت این دو زن را به چند صورت در یک رده مینهند:
- مریم و خدیجه. از علی: خیر نسائها مریم بنت عمران، و خیر نسائها خدیجة، بهترین زنانش مریم دختر عمران است، و بهترین زنانش خدیجه (بخاری ۳۴۳۲؛ مسلم ۲۴۳۰). نامی از فاطمه در میان نیست. از ابوموسی: مردان بسیاری به کمال رسیدند، اما از زنان تنها آسیه، همسر فرعون، و مریم (بخاری ۳۴۱۱).
- چهار زن جهانیان. از انس: حسبک من نساء العالمین، از زنان جهانیان این چهار تن تو را بساند: مریم دختر عمران، خدیجه، فاطمه دختر محمد و آسیه (ترمذی ۳۸۷۸؛ در ابن حبان ۶۹۵۱ به جای آن، بهترین زنان جهانیان). از ابن عباس: پیامبر چهار خط بر زمین کشید و گفت بهترین زنان اهل بهشت خدیجه، فاطمه، آسیه و مریماند (مسند احمد ۲۶۶۸؛ حاکم).
- فاطمه، سرور زنان بهشت. بخاری باب فضائل خویشان پیامبر را با این سخن بیسند آغاز میکند: فاطمة سیدة نساء اهل الجنة، فاطمه سرور زنان اهل بهشت است. در داستان رازی که پیامبر با او نجوا کرد، او سرور زنان بهشت یا زنان مؤمن خواهد بود (بخاری ۳۶۲۴)، یا سرور زنان مؤمن یا زنان این امت (مسلم ۲۴۵۰). روایتی که حاکم در المستدرک از عایشه آورده است عبارت سیدة نساء العالمین، سرور زنان جهانیان، را میافزاید.
- «الا مریم». در روایت ترمذی از امسلمه، در روز فتح مکه (یوم الفتح؛ برخی چاپها عام الفتح، سال فتح، دارند)، پیامبر به فاطمه میگوید سرور زنان اهل بهشت خواهد بود، جز مریم دختر عمران (ترمذی ۳۸۷۳). سخنی از ابوسعید خدری نیز همین را میگوید: فاطمه سرور زنان اهل بهشت است، جز آنچه از مریم دختر عمران است (الا ما کان من مریم بنت عمران؛ مسند احمد؛ حاکم ۴۷۸۶؛ نیز در السنن الکبری نسائی و ابن حبان). در روایت طبری، به نقل فاطمه دختر حسین، آمده است: جز مریم بتول (الا مریم البتول)؛ ویراستاران چاپ شاکر سند آن را ضعیف میدانند، زیرا فاطمه دختر حسین نمیتوانست آن را از مادربزرگش شنیده باشد.
پس در این حدیثهای اهل سنت، فاطمه
سیدة زنان بهشت، زنان مؤمن یا این امت خوانده میشود. مریم در داستان طبق
سیدة خوانده میشود، یعنی سرور زنان بنیاسرائیل، و نیز در گزارشی از ابن عباس که قرطبی ذیل قرآن ۳:۴۲ نقل میکند و
حسن میخواند:
سیدة نساء العالمین مریم ثم فاطمة ثم خدیجة ثم آسیة، سرور زنان جهانیان مریم است، سپس فاطمه، سپس خدیجه، سپس آسیه.
صحیح بخاری ۳۴۱۱، ۳۴۳۲، ۳۶۲۴ و عنوان کتاب فضائل الصحابة، باب مناقب قرابة رسول الله · صحیح مسلم ۲۴۳۰، ۲۴۵۰ · سنن ترمذی ۳۸۷۳، ۳۸۷۸ · مسند احمد ۲۶۶۸ (ابن عباس)؛ مسند ابی سعید الخدری · حاکم نیشابوری، المستدرک ۴۷۸۶، ۴۸۰۹ (چاپ الرسالة) · صحیح ابن حبان ۶۹۵۱ · طبری، جامع البیان، ذیل ۳:۴۲ · حاکم نیشابوری، المستدرک، کتاب معرفة الصحابة (روایت عایشه از راز)؛ قرطبی، الجامع لاحکام القرآن، ذیل ۳:۴۲